Páginas

1 2 3 4

Yapay zekâcı Hardy'nin yeni ekonomik modeli!


"Türkiye dünyayı yöneten 5 büyük ülkeden biri olacak. Diğerleri Çin, Hindistan, Endonezya ve Brezilya!.." Bu sözler IQ seviyesi 175'in üstünde olan bir Alman dâhisi ve aynı zamanda mucit Hardy F. Sclhoer'e ait. Görüşü, 1999'da milenyumla ilgili raporunda yer alıyor. Geçen ay İngiliz Kraliyet Akademisi' nde dünyanın geleceği konusunda konferans veren Sclhoer ile önceki gün Swiss Otel'de karşılaştık. Forum İstanbul 2010'da konuşmasını SPK Başkanı Vedat Akgiray özellikle istemiş.
Sclhoer bana 2050'yi anlattı. 40 yıl sonra karşılıkların parayla değil değerlerle belirlendiği bir dünyadan söz etti. Yeni bir dünya düzeni kuruluyor; sınır, pasaport, polis, asker, kan ve savaş yok. İnsan odaklı kaynak paylaşım modeli var.
Sclhoer, yapay zekâcı. İnsan zekâsını süper bilgisayarla buluşturup geleceği tahmin ediyor. Mucidi olduğu Quantum İlişki kökenli teknoloji platformu, geleceğin en iyi 25 teknolojisinden biri kabul ediliyor. Kendi şirketini Dow Jones satın almış. Problem çözmedeki ustalığı disiplinler ve kültürler arası yaklaşım danışmanlığını geliştirmiş. "Mevcut eğitim sistemi ihtiyacımız olan bilim adamlarının yetişmesine izin vermiyor. Eğitim derece almaya değil, öğrenmeye odaklı olmalı" diye uyarıyor.

***

Sclhoer'a göre, 2008 ortasında başlayan küresel kriz, batan gemi Titanik'in sandalyesi bile değil!.. Krizde tam erime olmadı, iki yıldır özel sektörden gelen gerilimi yaşıyoruz. Asıl günahkâr olan kamunun durumunu zamanla göreceğiz. 1920'lerde olduğu gibi euro, dolar ve pound dibe vuracak. Asıl kriz 2012-2015 arasında başlayacak. 25 yıl çok zor bir dönem geçireceğiz. Bu durumda krizin göbeğindeki AB ne olacak?
Sclhoer, "AB hasta... Yaşlanmış ülkelerin birlikteliğinden başka bir şey değil. Hepsi varlığını başka ülkelerdeki ucuz işgücünü kullanarak finanse etti. Şimdi Çin, Hindistan ve Uzakdoğu'ya geri ödeme zamanı. Fransa ve Almanya ise Türkleri bu yaşlı birliğin dışında tutarak müthiş iyilik yaptı!" diyor.
Hafta başı Londra'da 100 milyar dolar fon yöneten bir direktörle konuşmuş. Çok ünlü para yöneticisi, "Euro, dolar, pound gitti, bu gidişle TL kullanmaya başlayacağız!" demiş. Anlatıyor; "Eğer 25 yıl yaşayabilirsek, çok zor geçen bir dönemin ardından çok güzel şeyler gelecek. Çatışma nedenlerini ortadan kaldıracak yeni bir ekonomik model gelecek."
***

Birden aklıma Thomas Moore'un "Ütopya"sı düşüyor. Sclhoer'ın ne derdi var ki, dünyaya cennet vaat ediyor! Solcu mu, kapitalist mi?
Yanıt veriyor: "İdeolojiler, insanları kontrol eder. Geçmişte kalan sistemler bunlar. Artık birbirimizi kullanabileceğimiz bir toplumdan, birbirimizi omuzlayacağımız düzene geçiyoruz."
O halde bugün yaşadığımız krizin adı ne? "Bilgi transferi" diyor. 50 yıl sonra dönüp baktığımızda rekabete odaklı bugünkü sistemden "barbarca" diye söz edeceğiz. İnsanlar arasındaki bilginin dağılımı, bugün dünya ekonomisinin yüzde 50'sine sahip olan yüzde 1'i yaşatmayacak. Çünkü paraya değil, kaynağa dayalı bir sistem gelecek. Korku ekonomisi bitecek.
Ler Mais

Newsweek Türkiye Osmanlı Olacak


Newsweek dergisinden geleceğin Türkiye’si Yeni Osmanlılar olacak iddiası

Londra’daki Legatum Enstitüsü, gelecekte diplomasinin ve “birliklerin” sınırlara değil, eski çağlardaki gibi “kabilelere” göre oluşacağını söylüyor.

AYNI KABİLEDEN GELEN İNSANLAR BİRBİRİNE YAKLAŞACAK
Enstitü’nün üç boyutlu bir harita üzerinde tanıttığı birliklerde, aynı dili konuşan, aynı dini paylaşan ve gerçek anlamda aynı kabileden gelen insanların biribirine yaklaşacağı öngörülüyor. Mesela ABD ve Kanada’nın “Kuzey Amerika ittifakı” çerçevesinde bir araya geleceği tahmin ediliyor.

TÜRKİYE, TÜRKMENİSTAN VE ÖZBEKİSTAN İLE BİRLİKTE HAREKET EDECEK
Türkiye’nin ise “Yeni Osmanlılar” adı altında Türkmenistan ve Özbekistan ile birlikte hareket etmesi ve eski Osmanlı topraklarında güçlenmesi öngörülüyor. “Vahşi Doğu” Afganistan, Azarbeycan, Kazakistan, Kırgızistan, Pakistan ve Tacikistan’ın ise Türkiye de dahil bölgenin büyük güçleri tarafından paylaşılmaya çalışılacağı tahmin ediliyor. Yunan ve Roma uygarlıklarının mirasçısı Yunanistan, İspanya, Portekiz gibi ülkeler “Zeytin Cumhuriyetleri”ni oluşturuyor. Bu ülkeler aynı zamanda en yüksek borç oranları ve en büyük doğum oranlarıyla birbirine benziyor.

EN ZENGİN KUZEY AVRUPA
Kuzey Avrupa ülkeleri ise zenginlikleri ve yüksek refah seviyeleri ile “Yeni Hansa Ligi”ni oluşturuyor. (Bölgenin şehir devletleri 13’üncü yüzyılda Hansa Ligi ismiyle bir birlik kurmuştu.) Londra, Paris, Tel Aviv ve Singapur gibi kentler başlı başına birer ülke haline gelirken, Fransa, İsviçre, Hindistan gibi ülkelerin ise bağımsız olacağı tahmin ediliyor.

İRANİSTAN GAZZE'Yİ DE İÇİNE ALARAK GÜÇLENİYOR
“Rusya İmparatorluğu” Ermenistan, Moldova, Belarus gibi ülkeleri de içine alıyor. “İranistan” ise Gazze’yi de içine alarak güçleniyor ancak ekonomisini iyi yönetemediği için bu açıdan zayıf kalacağı tahmin ediliyor. “Güney Afrika İmparatorluğu”nun zengin mineralleri, bereketli toprakları ve güçlü altyapısı sayesinde daha da parlayacağı düşünülüyor
Ler Mais

Türkiye bağımsız bir küresel güç

Amerikalı Uluslararası Hukuk Profesörü Richard Falk, eskiden dünyada İsrail ve ABD’nin küçük ortağı olarak görülen Türkiye’nin şimdi bağımsız bir küresel güç olarak algılandığını söyledi


Amerikalı Uluslararası Hukuk Profesörü, Princeton Üniversitesi öğretim üyesi, Richard Falk, eskiden Amerika ve İsrail’in küçük ortağı olan Türkiye’nin elde ettiği ekonomik güç ve doğru dış politika ataklarıyla bağımsız bir dünya gücü olduğunu söyledi. İstanbul Bilgi Üniversitesi’nin ev sahipliğini yaptığı “Düşünce Özgürlüğü için 7. İstanbul Buluşması”na bu sene Noam Chomsky ve Richard Falk gibi uluslarası düşün, muhalif siyaset ve hukuk dünyasından önde gelen isimler konuk oldu. Dün başlayan ve iki gün sürecek olan panelde düşünce özgürlüğü ve oluşan dünya düzeninde demokrasi ve haklar konularında konuşan panelistlerden uluslararası hukuk profesörü Princeton Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Richard Falk, yakından takip ettiği Türkiye’nin geldiği son durumla ilgili star’a ilginç açıklamalarda bulundu.

MUHALEFET İÇİN HAYIR DEDİLER

Referandumun Türkiye için pozitif bir gelişme olduğundan kimsenin kuşkusu olmadığını vurgulayan Prof Falk, “Amerika gibi dünya ile ilgisi olmayan bir toplumda bile referandum ilgi çekti. Amerikalılar darbe anayasasının değiştirilmesine hayır diyenlerin, ‘hayır’ oyunu alternatifsiz ve akılsız bir seçim olarak değerlendiridi. ‘Hayır’ın , sadece muhalefet yapmak için muhalefet yapanların tercihi olarak gözlemledi”

DEMOKRASİ GÜÇLENİYOR

Türkiye’ye ilk gelişiyle bugün arasında büyük farklar olduğunu vurgulayan Falk, “Türkiye eskiden Amerika ve İsrail’in küçük ortağı olarak görünen bir ülkeydi. Şimdi ise, tamamen bağımsız, dünya genelinde güçlü bir aktör olarak görülüyor. Ben de bu görüşe katılıyorum.

Dışişleri Bakanınız Ahmet Davutoğlu, uluslararası camiada, en aktif ve akıllı çalışan politikacılardan biri. Türkiye şu an özellikle dış politikasında yumuşak bir diplomasi izliyor ve komşularla ilişkilerini iyi yönde geliştiriyor. Bunu yaparken iç işlerinde de ilerliyor ve insan hakları ve demokrasi konusunda da kendini geliştirerek, bu konuda demokratik esaslara daha derinden bağlı bir ülke haline geliyor.”

BM’nin Filistin özel müfettişiydi

Princeton Üniversitesi’nde uluslararası hukuk dalında öğretim üyeliği yapan Prof. Dr. Richard Falk, 2001 yılında Filistin topraklarından sorumlu BM İnsan Hakları Komisyonu’nda görev yaptı. Mart 2008’de de BM İnsan Hakları Konseyi tarafından Filistin topraklarında İsrail’in faaliyetlerini incelemek üzere altı yıllığına özel müfettiş olarak atandı. Harvard Üniversitesi’nden hukuk doktorası alan Falk, Princeton Üniversitesi ve Santa Barbara’daki Kaliforniya Üniversitesi’nde görev yaptı. 2001 yılında emekliye ayrılan Falk’un uluslararası hukuk, insan hakları, küresel yönetişim ve uluslararası düzen konularında çok sayıda kitabı ve makalesi bulunuyor. Falk, Türkiye’yi de yakından takip ediyor.

ABD, İSRAİL’İN GÖZÜYLE YORUMLUYOR

Prof Falk, İsrail’in Gazze’ye yardım götüren Mavi Marmara gemisine yaptığı kanlı baskının uluslararası hukukun açık ihlali olduğunu belirterek ABD’nin olayda hayatını kaybeden kendi vatandaşı Furkan Doğan için harekete geçmemesini eleştirdi. ABD’nin olaya İsrail’in gözüyle baktığını söyleyen Prof. Falk, “ABD bu süreçte geri adım atması için Türkiye’ye de çok fazla baskı yaptı. Bu yüzden şu an Mavi Marmara konusunda yasa başka, uluslararası siyaset başka ilerliyor. Furkan Doğan bir Amerikan vatandaşı olduğu için dava açma hakkı Amerika’nın elinde ama Mavi Marmara saldırısı Türkiye’den hareket eden, içinde Türkler’in olduğu, bir Türk yardım kuruluşunun gemisinde gerçekleştiği için saldırının failleri bulunduğunda Türkiye açacağı davalara Furkan’ı da dahil edebilir” dedi.

DÜNYANIN YENİ GÖÇ MERKEZİ OLABİLİRSİNİZ

Türkiye’nin ekonomi alanında da büyük bir değişim ve ilerleme yaşadığını kaydeden Prof. Falk şöyle devam etti: “Büyüme rakamlarınız herkes tarafından alkışlanıyor. Bu sizi hem içeride, hem dışarıda güçlü bir konuma getiriyor. Yaratıcı dış politika ve güçlenen ilerleyen ekonomi ile Türkiye güçleniyor. Bu olanaklar yurtdışından da ilgi görüyor ve Bill Clinton’ın da bahsettiği gibi, Türkiye dünyanın göç merkezi olma yolunda ilerliyor. Burada tek bilinmez nokta ise, zaten bünyesinde farklı etnik kökenlerden insanlar bulunduran Türkiye’nin bu yeni göçleri ülkesinde nasıl barındıracağı ve onlarla birlikte bir yaşamı nasıl kurgulayacağı olacaktır.”
Ler Mais

Türkiye ekonomik ve diplomatik bir dev

İngiliz The Economist dergisi, Türkiye’nin dış politikası ve ekonomisi üzerine yaptığı geniş değerlendirmede “Türkiye, Avrupa’nın Çin’i oldu.

Türkiye bir anlamda yerel bir diplomasi devine dönüştü” denildi

İngiliz The Economist dergisi, bu haftaki sayısında Türkiye’nin dış politikası ve ekonomisi üzerine geniş bir değerlendirmede bulundu. Son yıllarda Türkiye’nin öneminin dünya arenasında önemli ölçüde artığına dikkat çeken dergi, “Türkiye, Avrupa’nın Çin’i oldu” yorumunu yaptı. Türkiye’nin her zaman önem arzeden bir ülke olduğunu yazan derginin haberinde, eksen kayması tartışmalarına da yer verildi. Eksen kaymasının söz konusu olmadığını vurgulayan The Economist, “Ama ABD ve AB, Türkiye’nin önemini ve başarısını anlamazsa eksen kayması söz konusu olabilir” ifadelerine yer verdi. Türkiye’nin yıllarca ‘Avrupa’nın hasta adamı’ olduğunun hatırlatıldığı raporda, şu görüşlere yer verildi: “Uzun yıllar çok büyük enflasyon ve banka krizleri ile boğuştu. Bugün enflasyon çok daha düşük seviyelerde. Bankaların durumu iyi. Türkiye ise OECD’de en hızlı büyüyen ülke konumunda. İmalat ve inşaat en hızlı gelişen sektörler. Türkiye, mobilya, otomobil, çimento, ayakkabı, televizyon ve DVD oynatıcı üretiyor. Türkiye, Avrupa’nın Çin’i oldu.”

BÖLGENİN DEVİ

NATO üyesi olan Türkiye’nin, dış politikada her zaman Avrupa’nın siperi konumunda yer aldığı belirtilen dergide, “Güçlü ekonomisinin desteğiyle diplomatik açıdan Ortadoğu’da, Balkanlar’da hatta Afrika’da oldukça aktif hale geldi. Gerçi müttefiklerinin her zaman bundan memnun olduğu söylenemez ama Türkiye bir anlamda yerel bir diplomasi devine dönüştü, bölgenin Brezilyası oldu” denildi. • EKONOMİ SERVİSİ

İyi yolda

Raporda, Türkiye’nin gelişimi şöyle özetleniyor: “Kısacası Türkiye iyi yolda. Serbest ekonomisi, hukuku ve demokrasisiyle Müslüman dünyasında parlayan bir yıldız gibi. Şimdi asıl soru şu: ABD ve AB, farklı bir kültürü ve politik duruşu olan ancak serbest ekonomi ve liberalizme bağlı Müslüman bir demokrasiyi kabul etmeye hazır mıdır ? Biz bu sorunun cevabının ‘evet’ olmasını umuyoruz.”

Üye olmazsa Avrupa Doğu’yu unutsun

The Economist’in Türkiye’ye yönelik hazırladığı kapsamlı araştırmada, AB üyeliğiyle ilgili çarpıcı değerlendirmelerde bulunuldu: “Avrupalılar da Türkiye’nin üyeliği konusunda korku içindeler. Müzakereler 5 yıldan fazladır devam ediyor. Müzakerelere daha önce başlayan ülkelerden hiç biri başarısız olmadı. Ancak Fransa, Avusturya ve Almanya tam üyelik konusunda engellemede bulunacakları sinyalini veriyorlar. Eğer Avrupa, kendi Çin’ini kendi içine almazsa, dünyanın en hızlı büyüyen bir ekonomisiyle komşu olur. Bununla da kalmaz, Avrupa Doğu’ya nüfuz edebilme umudunu da yitirmiş olur. Avrupalılar’ın dünyada görmezden gelindiklerine inandıkları bir zamanda böyle bir hata, tarihi bir hata olur.”

Hükümet gerekeni yapıyor

“Dış politikada, Recep Tayyip Erdoğan hükümeti ‘Müslüman dayanışması’nı güçlü bir şekilde hayata geçiriyor. İsrail’e karşı acımasız eleştirileri sadece İsrailliler’i değil Amerikalılar’ı da kızdırdı. Ama bir saniye bekleyin. Temel olarak Türk hükümeti bir demokraside olması gerekeni yapıyor. Kendi halkının görüşlerine uygun hareket ediyor. Birçok Müslüman Filistinliler’e kötü davranıldığını düşünüyor.”


The Economist'in Türkiye raporu
T24 - Dünyanın önde gelen dergilerinden İngiliz The Economist, yarın tüm dünyada piyasaya çıkacak sayısında Türkiye hakkında özel bir rapora yer verdi.

On farklı makalenin yer aldığı dergi, 'Türkiye Batı'ya sırtını mı dönüyor?' sorusuna yanıt aradı. Hürriyet gazetesinde yer alan haber şöyle:

The Economist dergisinin özel raporunun ana makalesinde son dönemde sıkça gündeme gelen eksen kayması tartışmalarına yer verilirken, diğer makalelerde de Adalet ve Kalkınma Partisi'nin iktidara gelmesiyle birlikte yaşanan değişim, Türkiye'nin dış politikası, etnik yapısı, Kıbrıs meselesi ve ekonomik görünümü incelendi.

"Bir ülkenin memnuniyetle karşılanan yükselişi: Türkiye Batı'ya sırtını mı dönüyor?" başlıklı makalede şu görüşlere yer verildi:

"Hayır. Ancak Avrupa ve ABD'nin Türkiye'nin başarısını kabullenememesi durumunda bu olabilir.

Ortadoğu ve Rusya'nın yanı başında konumlanması, Avrupa ve Asya'yı birbirine bağlamasından kaynaklanan stratejik konumu Türkiye'yi her zaman önemli bir ülke yaptı. Ancak geçtiğimiz 10 yıl içerisinde önemi daha da arttı. Türkiye iki büyük ancak genellikle fark edilmeyen dönüşümden geçiyor: ekonomik performansı ve dış politikası.

Savaş sonrası yıllarda Türkiye ekonomisi Çar Birinci Nikola'nın 19'uncu yüzyılda kullandığı 'Avrupa'nın hasta adamı' tanımlamasına uygun bir durumdaydı. Ancak bugün enflasyon çok düşük seviyelerde, bankalar güçlü bir durumda Türkiye, zengin ülkelerin oluşturduğu OECD içinde en hızlı büyüyen ekonomiye sahip.


AVRUPA’NIN ÇİN’İ OLDU

Türkiye mobilyadan otomobile, çimentodan ayakkabıya, televizyondan DVD oynatıcılara kadar birçok şeyi üretebiliyor. Bu anlamda Avrupa'nın BRIC ülkesi. Bir diğer deyişle Avrupa'nın Çin'i.

Dış politika uzun bir süredir NATO üyesi olan Türkiye, ABD'den sonra örgütün sayısal olarak ikinci en büyük ordusuna sahip. Ancak bugüne kadar Türkiye'nin Batı yanlısı tutumu, bir zamanlar Osmanlı sınırları içinde olanlar da dahil olmak üzere komşularını göz ardı etmesine neden oldu.

Güçlü ekonomisinin de desteğiyle Türkiye, Ortadoğu, Balkanlar ve hatta Afrika'da yürüttüğü diplomasiyle çok aktif hale gelirken, zaman zaman müttefiklerini rahatsız etti. Bir anlamda Türkiye yerel bir diplomatik dev oldu.

Batılı güçlerin bu tarz bir gelişmeyi memnuniyetle karşılayacağını düşünebilirsiniz. Ancak daha zengin ve güçlü bir Türkiye birçok kişinin canını sıkıyor. Bu kadar kalabalık bir ülkenin AB'ye girme olasılığı Avrupalıların tüylerini diken diken ediyor. Avrupalıları bu isteksizliğinden dolayı çokça eleştiren ABD, Türkiye'nin bu yeni maceraperest dış politikasından rahatsızlık duyuyor.

Batı'da bu duruma eleştirel bakanlar, Türkiye'nin İslami köktenciliğe doğru kaydığı ve Batı tarafından "kaybedildiği" yönündeki görüşlerin arkasına sığınıyor. Bu yargı tamamıyla yanlış. Oysa Batı'da ne kadar çok kişi bu görüşü dile getirirse, Türkiye'yi kaybetme olasılığı da o kadar artıyor.


MÜSLÜMAN DAYANIŞMASI

Dış politikada, Recep Tayyip Erdoğan hükümeti, İslam dayanışmasını güçlü bir şekilde uyguluyor. Sudan'ın korkunç başkanı Ömer El-Beşir'e işlediği savaş suçlarına rağmen fazla iyi davranıyor. İran'ın nükleer programıyla ilgili hatalı bir girişimde Brezilya'ya katılmakla hata yaparak, BM Güvenlik Konseyi'nde yaptırımlara "hayır" oyu vererek kendisini kötü bir duruma düşürdü. Ayrıca bir zamanlar yakın müttefiki olan İsrail'e karşı giderek artan saldırıları yalnızca İsraillileri değil bazı Amerikalıları kızdırıyor.

Ancak temel olarak Türk hükümeti bir demokraside olması gerekeni yapıyor: Kendi halkının görüşlerine uygun hareket ediyor. Birçok Müslüman Filistinlilere kötü davranıldığını düşünüyor. İsrail'in bakış açısına göre insan hakları sicilinin tipik bir Arap diktatörü yerine demokratik olarak seçilmiş bir başbakan tarafından sorgulanıyor olması şüphesiz garip bir durum.

Peki ama ABD Müslümanların sesi dendiğinde kimi duyuyor? Mısır ve Suudi Arabistan'daki otokratik yönetimleri mi? İran'daki mollaları mı?


AVRUPA TARİHİ HATA YAPAR

Avrupalılar ise Türkiye'nin olası üyeliğinden rahatsız. müzakereler beş yıldır sürüyor. Bugüne kadar müzakerelere başlayıp da üyelik teklif edilmeyen hiçbir ülke olmadı. Eğer AB, kendi Çin'ini dışlamayı tercih ederse, o zaman etrafındaki bölgede en hızlı büyüyen ekonomiye de sırtını dönmüş olacak.

Ayrıca doğusundaki bölgelerde etkinliğini artırma umudunu da kaybedecek. Avrupalıların dünya tarafından kâle alınmamaktan şikayet ettikleri bir dönemde Türkiye'yi dışlamak tarihi bir hata olacak.


ERDOĞAN UZLAŞMACI TUTUM TAKINMALI

Türkiye'nin İran'a döndüğü yönündeki korkular saçma. Erdoğan'ın muhalifleriyle didişmesinin kutuplaşmış bir toplum doğurduğu da bir gerçek. Eğer Haziran ayındaki seçimlerde yeniden seçilmek istiyorsa daha uzlaşmacı bir tutum takınması gerekiyor.

Özetle, Türkiye iyi bir yöne doğru ilerliyor. İslam dünyasında hukukun üstünlüğünün ve serbest piyasa ekonomisinin olduğu canlı bir demokrasinin parlayan (ve ender görülen) bir örneği.

Her ne kadar Batılı liderlerin birçoğu tartışmayı Türkiye eksenli yürütmek istese de esas soru kendileriyle ilgili: Amerikalılar ve Avrupalılar Türkiye'yi olduğu gibi, yani farklı bir kültüre ve diplomatik tutuma sahip ancak ekonomik ve siyasi liberalizme bağlı Müslüman bir demokrasi olarak kabul etmeye hazır mı?

Bu dergi, yanıtın evet olmasını umuyor.
Ler Mais

Türkiye bölgesel güç oluyor

18 Ekim 2010


BBC World News Televizyonu’nda yayınlanan Record Europe programına konuk olan ABD Dışişleri Bakanı Hillary Clinton, Türkiye’yi anlattı

ABD Dışişleri Bakanı Hillary Clinton ve AB Yüksek Temsilcisi Catherine Ashton, İngiliz gazeteci Shirin Wheeler tarafından Brüksel’de hazırlanıp sunulan ve BBC World News Televizyonu’nda yayınlanan ‘Record Europe’ programının özel bölümüne konuk oldu. Clinton ve Ashton, burada Türkiye ile ilgili soruları yanıtladı.

Hillary Clinton, Türkiye’nin NATO ile önemli ilişkisi bulunan bir müttefik olduğunu, Türkiye ile birlikte hareket ettikleri önemli ikili görevler bulunduğunu belirttiği konuşmasında, “Türkiye çok daha büyük bir küresel ve bölgesel varlık haline geliyor. Ekonomisi dramatik biçimde büyüyor. Ülkelere uzanıyorlar ve bizimle birlikte olduğu kadar tek başlarına etkili olmayı deniyorlar” dedi. Türkiye - AB ilişkilerinin tartışıldığı bir yayında Clinton, “Türkiye’yi AB’de destekliyoruz, ama oyumuz yok” diye ifade etti.
AB’de oyumuz yok
Clinton, ‘ABD, Avrupa Birliği’nin özellikle Türkiye konusunda gücünü yeterince etkin kullandığını düşünmüyor’ biçimindeki anımsatmaya “Ben öyle görmüyorum. Süren bir taahhüt görüyorum. Cathy (AB Yüksek Temsilcisi Catherine Ashton) benim gibi özellikle Türkiye’yle etkin biçimde çalışıyor. Yani bizlerin Türkiye ile ilişkilerimizi geliştirme taahhüdümüz olduğuna inanıyorum. ABD’nin, Türkiye’nin AB üyeliğini güçlü biçimde desteklediğini belki biliyorsunuz. Karar vermenin ise bize değil, AB’ye ait olduğu da açık” dedi.
Hillary Clinton, BBC’nin ‘Bazı eleştiriler var. Belli AB hükümet başkanlarının üyelik konusunda isteksiz oldukları belirtiliyor’ sorusuna karşılık ise şunları söyledi:
“Bu konuda, ifade ettiğimiz gibi, dostların birbirlerine aktardıkları şekliyle kendi görüşümüz olduğuna inanıyorum. Fakat burası, bizim bir oyumuzun bulunmadığı, üye devletlerin bir alanı. Ancak Türkiye ile çalışma konusunda kesin sözümüz var. Türkiye, NATO ile önemli ilişkisi bulunan bir müttefik. Türkiye ile birlikte hareket ettiğimiz önemli ikili görevler bulunuyor. Ve Türkiye çok daha büyük bir küresel ve bölgesel varlık haline geliyor. Ekonomisi dramatik biçimde büyüyor. Ülkelere uzanıyorlar ve bizimle birlikte olduğu kadar tek başlarına etkili olmayı deniyorlar. Hala yapılacak çok şey olduğunu düşünüyorum, bunların yapılması konusunda köklü taahhütlerimiz bulunuyor.”

ASHTON: ‘TÜRKİYE’NİN KONUMU BENİM İÇİN ÖNEMLİ’

AB Yüksek Temsilcisi Catherine Ashton ise BBC muhabirinin, ‘AB’nin tamamı aynı notadan mı şarkı söylüyor?’ biçimindeki sorusuna, “Hillary’nin söylediği gibi Türkiye’nin benim için konumu son derece önemli. Türkiye, karşılaştığımız bölgesel ve uluslararası zorlukların bir bölümüne birlikte bakmaya çalışırken pek çok durumda, bir ortak. Dış ilişkilere bakış perspektifi açısından da öyle, güçlü ilişki kurma ihtiyacı içinde bulunduğum ülkeler açısından baktığımda da, Türkiye’nin durumu, Hillary’nin de hakkıyla vurguladığı gerekçelerle ortada” dedi.

AB üyesi devletlerin Türkiye konusunda daha ileri adımlar atmaları ihtiyacı tartışmaları konusunda ise Ashton, “Türkiye bir aday ülke. Biri bana farklı bir şey söyleyene kadar Türkiye bir aday ülke. Ve ben bu temel üzerinde çalışacağım, onlar da öyle yapacaklar. Her durumda, AB üyeliğini elde etmek uzun vadeli ve zorlu bir yol” şeklinde konuştu.
Ler Mais

Kimlik barışı, geleceğin güç haritası ve Türkiye

ibrahim karagül

Newsweek, 4 Ekim 2010 tarihli sayısında, Joel Kotkin imzasıyla, "Yeni Dünya Düzeni" başlığı altında geleceğin güç haritasına yönelik bir öngörü yayınladı.

Harita kadar, belki ondan daha fazla, haritayı şekillendirirken kullanılan kimlik eksenli güç algısı da dikkat çekici. Birileri reddetse de, son on yılda belirginleşen ve ısrarla dikkat çekmeye çalıştığımız yeni eğilimi az çok içermesi açısından bu güç haritasını önemli buluyoruz.

Soğuk Savaş sonrası kimlik, kültür, medeniyet eksenli yeni küresel düzen arayışına yönelik elimizde çokça örnek mevcut artık. Her ne kadar örnek çok olsa da, bu yeni eğilime göre bir dünya algısı olduğu söylenemez. Hala eski ilkelere, önyargılara ve önkabullere göre küresel sistem inşa etmeye, güç haritası oluşturmaya çalışanların peşinden sürükleniyoruz.

Atlantik'ten Doğu Asya ülkelerine, Asya'nın merkez güçlerinden yeryüzünün Orta Kuşağı'nı oluşturan Müslüman dünyaya kadar yeni merkezler, yeni bloklar, yeni çevreler oluşuyor. Avrupa Birliği'ni, Amerika'nın geleceğini, küresel ekonomik krizin öncülük edeceği jeopolitik çözülmeyi hep bu perspektiften tartıştık. Bu tartışmanın ne kadar yerinde ve doğru olduğunu yakın gelecekte daha net göreceğiz.

Türkiye'nin son yıllarda Ortadoğu derinliğine ve çevresine yönelik açılım çabalarını da bu eğilimin sonucu olarak ele aldık. Dünyada yeni ekonomik başkentler, yeni siyasi merkezler oluşacak derken de öyle. Aslında Birinci Dünya Savaşı ile şekillenen bizim coğrafya, Üçüncü Büyük Şok'tan yüz yıl sonra uyanıyordu ve 21. yüzyılı yeni bir yükselme/canlanma devriyle selamlıyordu. Küresel eğilimler bu uyanışı destekliyordu. Sadece İslam Orta Kuşağı değil, yeryüzünün her bölgesi bu yeni eğilime göre şekil alıyordu.

Çünkü; dinler, medeniyetler, kimlikler, efsaneler yeniden sahneye iniyordu. Ortak siyasi birikimler bugüne çağrılıyordu. Geleceğe yönelik ortak çıkarlar, beklentiler örtüşüyordu. Her ulus kendi medeniyet havzasından güç devşirebiliyordu.

Dergi, yeni güç haritasını şöyle tanımlıyor: "Dünya genelinde yeniden güçlenen kabile bağları daha karmaşık küresel ittifaklar yaratıyor. Bir zamanlar sınırlar diplomasi aracılığıyla belirlenirken, bugün tarih, ırk, etnik köken, din ve kültür gibi unsurlar insanları yeni dinamik gruplara bölüyor... İnsanların kendilerini neye göre organize edeceklerine ilişkin düşüncelerimizden vazgeçmenin zamanı gelmiş olabilir.. Geniş kapsamlı kavramlar –yeşil, sosyalist ya da piyasa kapitalizmi ideolojisi- kozmopolit elitler için bir anlam ifade edebilir ancak genelde çoğu kişiyi harekete geçirmiyor. Bunun yerine, "kabileye" herhangi bir evrensel ideolojiden çok daha fazla değer veriliyor. İbn-i Haldun'un gözlemlediği gibi; 'Ancak grup hissiyatıyla bir arada olan kabileler çölde hayatta kalabilir..."

Bu kimlik eksenli güç haritasına göre tasnifler yapılmış. Bunlardan bazıları şöyle:

1. New Hasna: Danimarka, Finlandiya, Almanya, Hollanda, Norveç, İsveç. 2. Sınır Bölgeleri: Belçika, Çek Cumhuriyeti, Estonya, Macaristan, İzlanda, İrlanda, Letonya, Litvanya, Polonya, Romanya, Slovakya, İngiltere. 3. Zeytin Cumhuriyetleri: Bulgaristan, Hırvatistan, Yunanistan, İtalya, Kosova, Makedonya, Karadağ, Portekiz, Slovenya, İspanya. 4. Kent Devletler: Londra, Paris, Singapur, Tel Aviv. 5. Kuzey Amerika İttifakı: Kanada, ABD. 6. Liberalistalar: Şili, Kolombiya, Kosta Rika, Meksika, Peru. 7. Bolivyalı Cumhuriyetler: Arjantin, Bolivya, Küba, Ekvador, Nikaragua, Venezuela. 8. Tek Başına Olan Yerler: Brezilya, Fransa, Hindistan, Japonya, Güney Kore, İsviçre. 9. Rus İmparatorluğu: Ermenistan, Belarus, Moldova, Rusya Federasyonu, Ukrayna. 10. Vahşi Doğu: Afganistan, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Pakistan, Tacikistan. 11. İranistan: Bahreyn, Gazze, İran, Irak, Lübnan, Suriye. 12. Arap Dünyası: Mısır, Ürdün, Kuveyt, Filistin Toprakları, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Yemen. 13. Yeni Osmanlılar: Türkiye, Türkmenistan, Özbekistan. (son derece yetersiz, yanlış bir gruplaştırma!)

Elbette bu gruplaştırmanın bir çok yerine itiraz edeceğiz. "Vahşi Doğu" tanımlamasına, Tel Aviv'in merkezi rolüne, "Yeni Osmanlı" haritasına, Avustralya ve Yeni Zelanda'nın "şanslı ülke" olmalarına (çünkü bu ülkeler aslında birer garnizon ülke olarak öne çıkarılıyor), İslam dünyasının daha doğrusu Atlantik'ten Pasifik Okyanusu'na uzanan İslam Orta Kuşağı'nın parçalara ayrılıp beş-altı güç merkezi gibi yapılandırılmasına...

Müslüman dünyanın Orta Afrika, Kuzey Afrika, Akdeniz, Arap dünyası, Türk dünyası, Güney Asya şeklinde ayrıştırılması 21. yüzyılın kimliklere göre şekillenen güç haritasına uymuyor. Bu ayrıştırma daha çok Batı'nın, merkez ülkelerin bu yüzyıla dönük hegemonik çıkarlarına göre belirlenmiş. Kültür, kimlik, medeniyet eksenli yeni eğilimin belirleyici olacağı kabul edildiği halde, bu coğrafya için yine de ayrıştırıcı, çatıştırıcı bakış acısı terk edilememiş.

Yeni sarsıntılarla devam edecek olan küresel ekonomik krizin yol açacağı jeopolitik çözülmenin bu sürece derin etkileri olacak. Krizin siyasi, sosyal ve güvenlik problemlerine de yol açacak olmasını, ABD ve Avrupa'nın buna yönelik hazırlıkları görmezden gelmemek gerekiyor. Zbigniev Brzezinsky, "ABD içinde milyonlarca kişinin işini kaybedeceğini" söylerken başkaları, bu kayıpların sosyal patlamalara yol açacağını, ABD toplumunun yüzde 77'sinin borç üzerine refah sağladığını, kitlelerin bankalar tarafından rehin alındığını, güvenlik çevrelerinin bunun bir "stratejik şok dalgası" başlatmasından endişe ettiğini biliyoruz.

Türkiye'nin Güney komşularıyla ekonomik serbest bölge oluşturma, bu bölgeyi Güney Asya ve Balkanlar'a hatta Orta Asya'ya genişletme çabalarını izlerken Avrupa Birliği'nin jeopolitik hesaplar yerine kimlik/medeniyet perspektifine göre genişleme eğilimine girmesine, Anglo-Amerikan dayanışmanın daha da güçlenmesine, Afrika'daki hareketliliğe, Pasifik bölgesinde üç milyar nüfusu içine alan ortak ekonomik bölge projelerine dikkatle bakalım. Küreselleşme'den yerelleşmeye, çok merkezli bloklaşmaya doğru bir gidiş var. Her ülke, güç, pozisyonunu belirlerken kendine göre bir çevre arıyor, bölgesel ekonomik ve siyasi yakınlaşmanın temellerini atıyor.

Türkiye'nin yaptığı da tam olarak bu. Ama, söz konusu yazıdaki gibi bir Osmanlı haritası değil şekillenen, bir güç dayanışması. Bu dayanışma alanı içinde sadece Ortadoğu yok: Kuzey/Orta Afrika da var, Güney Asya ülkeleri de, Balkanlar ve Orta Asya da.

Ne diyorduk; eski dosyalar tozlu raflardan birer birer indiriliyor.

Ler Mais

Hepimiz Bağdatlıyız, Şamlıyız, Kahireliyiz, Halepliyiz, İstanbulluyuz

Stratejik Derinlik Arapça'da: Kıyamete kadar birlikteyiz!
ibrahim karagül

"Artık sınırlarımızda demir perde olmayacak. Türkiye hiçbir zaman cephe ülkesi, kanat ülkesi olmayacak.." Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu'nun bu sözleri, Türkiye merkezli bütün tartışmalara verilen bir cevap niteliğinde.

Türkiye'nin ekonomik ve siyasi alanda, bölgesel ve küresel açılımına yönelik gelişmeler ilgi, heyecan bazen de kıskançlıkla hem başkentlerde hem de entelektüel çevrelerde yoğun tartışmalara konu oluyor. "Türkiye nereye gidiyor" sorusu en fazla sorulan sorulardan biri.

Bu ilgi ve heyecanı, Türkiye içinden daha fazla dışarıda; Ortadoğu ve Batı başkentlerinde hissediyoruz. Kuzey Ortadoğu'da serbest bölge kurulmasına yönelik anlaşmalardan sonra Körfez İşbirliği Konseyi üyeleriyle de benzer bir sürece girilmesi, Rusya'dan Balkanlar'a, Kuzey Afrika'ya kadar ekonomik ve siyasi ortaklıkların temellerinin atılması, Türkiye'nin Soğuk Savaş dönemi ittifak ilişkilerinin çok ötesinde kurucu, inşa edici güçlü adımlar atması, uluslararası arenada bugünün en ağrılıklı konusunu oluşturuyor.

Birkaç gündür Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu ile Ortadoğu'dayız. Sorduğumuz her konuya verilen cevapların birbirini tamamladığını, genel ve bütünlükçü bir bakış açısına göre pozisyon belirlendiğini, her gelişmenin bir bütünün unsurları haline geldiğini gördük. Balkanlar'la ilgili bir konu ile Ortadoğu'da inşa edilmeye çalışılan gelecek birbirini tamamlıyor. Bu gerçek bütün bölgelere bakışta kendini gösteriyor. Öyleyse bu coğrafyada yeni şeylerin temelleri atılıyor demektir. Belki, Birinci Dünya Savaşı sonrası söz konusu coğrafyanın da, bu coğrafyaya yönelen güçlerin de ilk kez karşılaştığı bir durum bu.

Davutoğlu'nun; dışarıda "Türk dış politikasına yön veren kitap" olarak bilinen "Stratejik Derinlik" kitabının, 17 baskısı yapılan Yunanca çevirisinden sonra Arapça çevirisi de yayınlandı. El Cezire Stratejik Araştırmalar Merkezi tarafından yayınlanan kitabın ilk baskısı hemen tükenmiş. Arapça konuşan geniş coğrafya düşünüldüğünde kitabın ne kadar baskı yapacağını tahmin etmek güç değil.

"Kitabım bir çağrıdır!"

Çeviri için yapılan tanıtım toplantısında konuşan Davutoğlu, hem kitabı anlattı hem de Türkiye'nin ne yapmak istediğine yönelik sorulara cevap veren bir konuşma yaptı. Toplantıda, Irak Cumhurbaşkanı Yardımcısı Tarık Haşimi'den bölgenin entelektüel çevrelerine kadar seçkin katılımcı topluluğunun ilgisi dikkat çekiciydi.

Kitabı Dışişleri Bakanı olmadan, 11 Eylül saldırıları ve Irak işgalinden önce, resmi bir görev düşüncesi olmadan bir Türk aydını olarak yazdığını, aslında "Tarihi Derinlik" ve "Felsefi Derinlik" adıyla iki kitap daha planladığını ama fırsat bulamadığını belirten Davutoğlu, Türkiye'nin görünen çevresinin arkasındaki asıl çevreyi anlatmak istediğini ifade etti. Konuşmasında işte bu asıl çevreye ilişkin düşüncelerini, Türk dış politikasındaki gelişmelerle örnekleyerek, "Bu, Türk dış politikasına dair bir kitap olmasına rağmen coğrafya ve tarihin nasıl yeniden yorumlanacağına ilişkin bütün ülkelere de uygulanabilir" dedi.

Tarih ve coğrafyanın yeniden yorumlanması, tarihin normalleştirilmesi gerektiğini söyleyen Davutoğlu; "Kitabımda Stratejik Derinlik olarak adlandırdığım yeni bir yaklaşıma ihtiyacımız olduğunu söyledim. Stratejik derinlik, sınırlarımızla sınırlı kalmamamız, çevre bölgelerle yeniden bütünleşmemiz gerektiği anlamına geliyor. Sünni, Şii, Türk, Kürt Arap, İranlı, Müslüman, Hristiyan bütün unsurların yan yana yaşadığı bir coğrafyada herkes aynı kaderi paylaşıyor. Bölgede karşılaşılan tüm krizlere rağmen güçlü bir tarih bilinci ve güçlü bir özgüvene sahip olunduğunun bilinmesi gerekiyor. Sorunlar yine bölgede yaşayanlar tarafından çözülebilir. Yeni bir stratejik düşünme şekli geliştirmeye ihtiyaç var. Kitabım bunun için bir çağrıdır" dedi.

"Bağdatlıyız, Şamlıyız, İstanbulluyuz"

"Gelecek 10-20 yıl içinde bölgemiz ekonomik, siyasi ve kültürel anlamda en çekici bölge olacak. Önümüzde altın bir çağ var" diyen Davutoğlu'nun; "Türkiye ile Arap dünyası arasında fark görmüyorum. Birlikte yaşamayı sürdüreceğiz. Uluslar arası şartlar, Araplarla Türkleri ayıramaz. Birlikte yaşadık ve kıyamete kadar birlikte yaşayacağız" cümlesi ve "Hepimiz Bağdatlıyız, Şamlıyız, Kahireliyiz, Halepliyiz, İstanbulluyuz" sözleri yoğun alkış aldı.

Türkiye için "Güçlü ordu, çok zayıf ekonomi ve zayıf soft pover" tanımlaması varken şimdi "Güçlü soft power, güçlü ekonomik ve güçlü ordu" dönemine geçildiğine işaret eden Davutoğlu'nun; "Demir Perde, Berlin'de değil, Türkiye-Suriye sınırındaydı. Artık sınırlarımızda demir perde olmayacak. Türkiye hiçbir zaman cephe ülkesi, kanat ülkesi olmayacak" sözleri dikkat çekiciydi. Stratejik Derinlik kitabının, Türkiye'deki her gelişmeyle çok yakından ilgilenen Arap dünyasında nasıl yankı uyandıracağını kestirmek hiç de zor değil.

Katar dönüşünde hemen her konuda sorduğumuz sorulara açık yüreklilikle cevaplar aldık.

Barzani ile görüştü

Irak'ta hükümetin kurulması: "Irak'ta hükümet kurmak zor bir süreç. Psikolojik engeller var ve öncelikle bu engellerin aşılması gerekiyor. Hükümet kurmak için matematiksel denklem de çok zor. Türkiye, Irak'ın komşuları ile birlikte bu yönde yoğun çaba harcıyor. Tarafların bütününün temsil edildiği bir iktidar için tarafların tamamı ile görüşmeler yapıyor..."

Başbakan Nuri el Maliki'nin Suriye, İran ardından Türkiye ziyareti, Irak'ta hükümet kurulmasına yönelik sürecin hızlandığı, yakında bu konuda somut gelişmelerin olabileceği ihtimalini artırıyor sanki. Mesut Barzani'nin hükümetin kurulmasına yönelik 19 maddesinden bir kısmının aşılması gündemde. Dışişleri Bakanı, Dün Bosna'ya iner inmez Barzani ile telefon görüşmesi yaptı ve hükümetin kurulması konusunu konuştu. Bu maddelerin yumuşatılması üzerine telkinlerde bunmuş olma ihtimali yüksek.

İsrail ile Yunanistan arasındaki yakınlaşmaya yönelik sorulara şu cevabı aldık. "Bu güzel bir şey. Türkiye'yi model alıyorlar demektir. Türkiye'nin modeli uygulanıyor. Umarız diğer pozitif diplomasi örneklerini de alırlar ve bölgesel krizlerin önlenmesine yönelik eğilimler artar..."

Uzun yürüyüşün notlarını tutmaya devam edeceğiz...

Ler Mais
 
paksturca | by TNB ©2010