Páginas

Türkiye ekonomik ve diplomatik bir dev

23 Ekim 2010 Cumartesi

İngiliz The Economist dergisi, Türkiye’nin dış politikası ve ekonomisi üzerine yaptığı geniş değerlendirmede “Türkiye, Avrupa’nın Çin’i oldu.

Türkiye bir anlamda yerel bir diplomasi devine dönüştü” denildi

İngiliz The Economist dergisi, bu haftaki sayısında Türkiye’nin dış politikası ve ekonomisi üzerine geniş bir değerlendirmede bulundu. Son yıllarda Türkiye’nin öneminin dünya arenasında önemli ölçüde artığına dikkat çeken dergi, “Türkiye, Avrupa’nın Çin’i oldu” yorumunu yaptı. Türkiye’nin her zaman önem arzeden bir ülke olduğunu yazan derginin haberinde, eksen kayması tartışmalarına da yer verildi. Eksen kaymasının söz konusu olmadığını vurgulayan The Economist, “Ama ABD ve AB, Türkiye’nin önemini ve başarısını anlamazsa eksen kayması söz konusu olabilir” ifadelerine yer verdi. Türkiye’nin yıllarca ‘Avrupa’nın hasta adamı’ olduğunun hatırlatıldığı raporda, şu görüşlere yer verildi: “Uzun yıllar çok büyük enflasyon ve banka krizleri ile boğuştu. Bugün enflasyon çok daha düşük seviyelerde. Bankaların durumu iyi. Türkiye ise OECD’de en hızlı büyüyen ülke konumunda. İmalat ve inşaat en hızlı gelişen sektörler. Türkiye, mobilya, otomobil, çimento, ayakkabı, televizyon ve DVD oynatıcı üretiyor. Türkiye, Avrupa’nın Çin’i oldu.”

BÖLGENİN DEVİ

NATO üyesi olan Türkiye’nin, dış politikada her zaman Avrupa’nın siperi konumunda yer aldığı belirtilen dergide, “Güçlü ekonomisinin desteğiyle diplomatik açıdan Ortadoğu’da, Balkanlar’da hatta Afrika’da oldukça aktif hale geldi. Gerçi müttefiklerinin her zaman bundan memnun olduğu söylenemez ama Türkiye bir anlamda yerel bir diplomasi devine dönüştü, bölgenin Brezilyası oldu” denildi. • EKONOMİ SERVİSİ

İyi yolda

Raporda, Türkiye’nin gelişimi şöyle özetleniyor: “Kısacası Türkiye iyi yolda. Serbest ekonomisi, hukuku ve demokrasisiyle Müslüman dünyasında parlayan bir yıldız gibi. Şimdi asıl soru şu: ABD ve AB, farklı bir kültürü ve politik duruşu olan ancak serbest ekonomi ve liberalizme bağlı Müslüman bir demokrasiyi kabul etmeye hazır mıdır ? Biz bu sorunun cevabının ‘evet’ olmasını umuyoruz.”

Üye olmazsa Avrupa Doğu’yu unutsun

The Economist’in Türkiye’ye yönelik hazırladığı kapsamlı araştırmada, AB üyeliğiyle ilgili çarpıcı değerlendirmelerde bulunuldu: “Avrupalılar da Türkiye’nin üyeliği konusunda korku içindeler. Müzakereler 5 yıldan fazladır devam ediyor. Müzakerelere daha önce başlayan ülkelerden hiç biri başarısız olmadı. Ancak Fransa, Avusturya ve Almanya tam üyelik konusunda engellemede bulunacakları sinyalini veriyorlar. Eğer Avrupa, kendi Çin’ini kendi içine almazsa, dünyanın en hızlı büyüyen bir ekonomisiyle komşu olur. Bununla da kalmaz, Avrupa Doğu’ya nüfuz edebilme umudunu da yitirmiş olur. Avrupalılar’ın dünyada görmezden gelindiklerine inandıkları bir zamanda böyle bir hata, tarihi bir hata olur.”

Hükümet gerekeni yapıyor

“Dış politikada, Recep Tayyip Erdoğan hükümeti ‘Müslüman dayanışması’nı güçlü bir şekilde hayata geçiriyor. İsrail’e karşı acımasız eleştirileri sadece İsrailliler’i değil Amerikalılar’ı da kızdırdı. Ama bir saniye bekleyin. Temel olarak Türk hükümeti bir demokraside olması gerekeni yapıyor. Kendi halkının görüşlerine uygun hareket ediyor. Birçok Müslüman Filistinliler’e kötü davranıldığını düşünüyor.”


The Economist'in Türkiye raporu
T24 - Dünyanın önde gelen dergilerinden İngiliz The Economist, yarın tüm dünyada piyasaya çıkacak sayısında Türkiye hakkında özel bir rapora yer verdi.

On farklı makalenin yer aldığı dergi, 'Türkiye Batı'ya sırtını mı dönüyor?' sorusuna yanıt aradı. Hürriyet gazetesinde yer alan haber şöyle:

The Economist dergisinin özel raporunun ana makalesinde son dönemde sıkça gündeme gelen eksen kayması tartışmalarına yer verilirken, diğer makalelerde de Adalet ve Kalkınma Partisi'nin iktidara gelmesiyle birlikte yaşanan değişim, Türkiye'nin dış politikası, etnik yapısı, Kıbrıs meselesi ve ekonomik görünümü incelendi.

"Bir ülkenin memnuniyetle karşılanan yükselişi: Türkiye Batı'ya sırtını mı dönüyor?" başlıklı makalede şu görüşlere yer verildi:

"Hayır. Ancak Avrupa ve ABD'nin Türkiye'nin başarısını kabullenememesi durumunda bu olabilir.

Ortadoğu ve Rusya'nın yanı başında konumlanması, Avrupa ve Asya'yı birbirine bağlamasından kaynaklanan stratejik konumu Türkiye'yi her zaman önemli bir ülke yaptı. Ancak geçtiğimiz 10 yıl içerisinde önemi daha da arttı. Türkiye iki büyük ancak genellikle fark edilmeyen dönüşümden geçiyor: ekonomik performansı ve dış politikası.

Savaş sonrası yıllarda Türkiye ekonomisi Çar Birinci Nikola'nın 19'uncu yüzyılda kullandığı 'Avrupa'nın hasta adamı' tanımlamasına uygun bir durumdaydı. Ancak bugün enflasyon çok düşük seviyelerde, bankalar güçlü bir durumda Türkiye, zengin ülkelerin oluşturduğu OECD içinde en hızlı büyüyen ekonomiye sahip.


AVRUPA’NIN ÇİN’İ OLDU

Türkiye mobilyadan otomobile, çimentodan ayakkabıya, televizyondan DVD oynatıcılara kadar birçok şeyi üretebiliyor. Bu anlamda Avrupa'nın BRIC ülkesi. Bir diğer deyişle Avrupa'nın Çin'i.

Dış politika uzun bir süredir NATO üyesi olan Türkiye, ABD'den sonra örgütün sayısal olarak ikinci en büyük ordusuna sahip. Ancak bugüne kadar Türkiye'nin Batı yanlısı tutumu, bir zamanlar Osmanlı sınırları içinde olanlar da dahil olmak üzere komşularını göz ardı etmesine neden oldu.

Güçlü ekonomisinin de desteğiyle Türkiye, Ortadoğu, Balkanlar ve hatta Afrika'da yürüttüğü diplomasiyle çok aktif hale gelirken, zaman zaman müttefiklerini rahatsız etti. Bir anlamda Türkiye yerel bir diplomatik dev oldu.

Batılı güçlerin bu tarz bir gelişmeyi memnuniyetle karşılayacağını düşünebilirsiniz. Ancak daha zengin ve güçlü bir Türkiye birçok kişinin canını sıkıyor. Bu kadar kalabalık bir ülkenin AB'ye girme olasılığı Avrupalıların tüylerini diken diken ediyor. Avrupalıları bu isteksizliğinden dolayı çokça eleştiren ABD, Türkiye'nin bu yeni maceraperest dış politikasından rahatsızlık duyuyor.

Batı'da bu duruma eleştirel bakanlar, Türkiye'nin İslami köktenciliğe doğru kaydığı ve Batı tarafından "kaybedildiği" yönündeki görüşlerin arkasına sığınıyor. Bu yargı tamamıyla yanlış. Oysa Batı'da ne kadar çok kişi bu görüşü dile getirirse, Türkiye'yi kaybetme olasılığı da o kadar artıyor.


MÜSLÜMAN DAYANIŞMASI

Dış politikada, Recep Tayyip Erdoğan hükümeti, İslam dayanışmasını güçlü bir şekilde uyguluyor. Sudan'ın korkunç başkanı Ömer El-Beşir'e işlediği savaş suçlarına rağmen fazla iyi davranıyor. İran'ın nükleer programıyla ilgili hatalı bir girişimde Brezilya'ya katılmakla hata yaparak, BM Güvenlik Konseyi'nde yaptırımlara "hayır" oyu vererek kendisini kötü bir duruma düşürdü. Ayrıca bir zamanlar yakın müttefiki olan İsrail'e karşı giderek artan saldırıları yalnızca İsraillileri değil bazı Amerikalıları kızdırıyor.

Ancak temel olarak Türk hükümeti bir demokraside olması gerekeni yapıyor: Kendi halkının görüşlerine uygun hareket ediyor. Birçok Müslüman Filistinlilere kötü davranıldığını düşünüyor. İsrail'in bakış açısına göre insan hakları sicilinin tipik bir Arap diktatörü yerine demokratik olarak seçilmiş bir başbakan tarafından sorgulanıyor olması şüphesiz garip bir durum.

Peki ama ABD Müslümanların sesi dendiğinde kimi duyuyor? Mısır ve Suudi Arabistan'daki otokratik yönetimleri mi? İran'daki mollaları mı?


AVRUPA TARİHİ HATA YAPAR

Avrupalılar ise Türkiye'nin olası üyeliğinden rahatsız. müzakereler beş yıldır sürüyor. Bugüne kadar müzakerelere başlayıp da üyelik teklif edilmeyen hiçbir ülke olmadı. Eğer AB, kendi Çin'ini dışlamayı tercih ederse, o zaman etrafındaki bölgede en hızlı büyüyen ekonomiye de sırtını dönmüş olacak.

Ayrıca doğusundaki bölgelerde etkinliğini artırma umudunu da kaybedecek. Avrupalıların dünya tarafından kâle alınmamaktan şikayet ettikleri bir dönemde Türkiye'yi dışlamak tarihi bir hata olacak.


ERDOĞAN UZLAŞMACI TUTUM TAKINMALI

Türkiye'nin İran'a döndüğü yönündeki korkular saçma. Erdoğan'ın muhalifleriyle didişmesinin kutuplaşmış bir toplum doğurduğu da bir gerçek. Eğer Haziran ayındaki seçimlerde yeniden seçilmek istiyorsa daha uzlaşmacı bir tutum takınması gerekiyor.

Özetle, Türkiye iyi bir yöne doğru ilerliyor. İslam dünyasında hukukun üstünlüğünün ve serbest piyasa ekonomisinin olduğu canlı bir demokrasinin parlayan (ve ender görülen) bir örneği.

Her ne kadar Batılı liderlerin birçoğu tartışmayı Türkiye eksenli yürütmek istese de esas soru kendileriyle ilgili: Amerikalılar ve Avrupalılar Türkiye'yi olduğu gibi, yani farklı bir kültüre ve diplomatik tutuma sahip ancak ekonomik ve siyasi liberalizme bağlı Müslüman bir demokrasi olarak kabul etmeye hazır mı?

Bu dergi, yanıtın evet olmasını umuyor.

0 yorum:

Yorum Gönder

 
paksturca | by TNB ©2010